Aflevering 8: Tapijt van Bayeux, een strip van 93 piemels

Ik liftte in 2005 van Amsterdam naar Normandië. Via Etretat, met de witte rotsen, en Luc Sur Mer met het lage zandstrand kwam ik aan in Normandië. Land van de calvados en de stranden van D-Day. 61 jaar geleden was de streek het strijdtoneel van de invasie. Ik geloof dat ik zo ongeveer elke documentaire over D-Day heb gezien. Strijdtoneel van 160.000 manschappen, 7000 boten en landingsvaartuigen, 10.000 vliegtuigen op 6 juni 1944. Ik zag Point du hoc, Arromanches, Caen.

Maar waar ik echt van genoten heb, was het tapijt van Bayeux, een verbeelding van de slag van Hastings in 1066, een slag die destijds net zo goed een bloedige bedoening was. ik zeg wel tapijt, maar het tapijt is niet echt een tapijt want het is niet geweven: het is een borduurwerk van wol op linnen. 70 meter lang, een halve meter breed.  Op het doek staat onder andere de voorbereiding op de slag, zoals de bouw van de vloot van Willem. Ook is de invasie van Willem de Veroveraar afgebeeld, dus hoe hij met zijn leger van Normandië naar Engeland vaart en daar Harold treft, zijn tegenspeler in de slag bij Hasting in 1066. Het doek eindigt met scenes van op elkaar inhakkende legers en de dood van Harold.

In de geschiedenis van de mens is dat verbeelden niet zo uitzonderlijk. De mens maakte graag plaats en strips. Denk aan de grotschilderingen van Lascaux, de hiëroglyfen van de farao’s, de zuil van Trajanus, en moderne varianten als Asterix en Obelix. Veel plaatjes, niet teveel tekst. Makkelijk voor dat deel van het volk dat minder goed kon lezen. Overigens, er staat wel enige tekst op het tapijt, maar die is in het Latijn en lijkt vooral een soort hoofdstuktitels te zijn. Meer over strips in de menselijke geschiedenis is te lezen in dit artikel.

Het tapijt van Bayeux is ook goed een strip te noemen. Veel plaatjes, veel actie, weinig tekst. Wat weten we van het tapijt? Het is gemaakt, zo wordt vermoed, in Canterbury vanwege stijl van van het schrift en de tekeningen. Er staan zelfs beelden uit Engeland staan op het tapijt, zoals de dis met de gerechten en de mannen erom heen. Omdat er in het Latijn ook Angelsaksische woorden op het doek staan en omdat de gebruikte kleurstoffen typisch zijn voor het zuiden van het huidige Engeland, zouden de makers uit Kent kunnen komen. Wie de makers zijn? Waarschijnlijk vrouwen in Engeland, met name Willems vrouw Matilda en haar gevolg worden genoemd. De opdrachtgever zou bisschop Odo zijn geweest. Hij is de halfbroer van Willem, bisschop van Bayeux. Andere theorieën zijn dat het doek in het Loire-gebied is gemaakt of dat het een andere opdrachtgever had.

Het doek is regelmatig hersteld in de loop der eeuwen. Zo werd in 1724 een nieuwe voering toegevoegd om het tapijt aan de achterkant te beschermen en in 1860 vonden restauratiewerkzaamheden plaats waarbij het stuk werd gerepareerd met kleurstoffen, verstevigd en voorzien van stoppen. Een Victoriaanse replica van het tapijt van Bayeux werd gemaakt in 1885 en is te zien in het Reading Museum in Reading, Engeland. Tijdens de tweede wereldoorlog was het in het Louvre. De nazi’s wilden het naar Berlijn halen, maar dat ging eind augustus helemaal mis toen de geallieerden eerder in Parijs waren dan de Duitsers dachten.

Het tapijt zelf is in drieën te verdelen: op de de bovenste strook fabeldieren en ook fabels als de fabel van de vos en de kraai van de Griekse dichter Aisopos (die staat zelfs drie keer afgebeeld). De middelste en breedste strook bevat – in het kort – het verhaal van de kroning van Harold in januari 1066 na de dood van Edward de Belijder, Willem die een invasievloot maakt, voorraden aanlegt en de schepen naar Engeland zeilen en landen in buurt van Hastings. Ze maken een kamp, er wordt flink gegeten (die scene is een kopie van een tekening uit Canterbury), kasteel wordt gebouwd en huizen worden verbrand ter voorbereiding op de slag, de slag zelf, de Angelsaksen worden in de pan gehakt, de dood van Harold. The end.
Op de onderste strook staan soldaten, maar ook naakte mannen en vrouwen. Subtiel dan wel saillant detail: op het doek staan in totaal 93 penissen, ook van paarden.

Waarom het doek ook boeiend is, in ieder geval voor mij als liefhebber van (vallende) sterren en meteoren, dat op het doek naar alle waarschijnlijkheid de Komeet van Halley staat afgebeeld, die in april 1066 aan de hemel te zien was.

Het doek, inmiddels ruim 950 jaar oud, schijnt onvolledig. Historici denken denken dat een deel van ongeveer drie of misschien wel zes meter ontbreekt. Het is namelijk gek dat de voorbereidingen en de slag van Hastings zelf wel zijn afgebeeld, maar de kroning van Willem in december 1066 niet. In 2013 hebben in totaal 416 mensen gewerkt aan een nieuw einde van het tapijt.

Misschien is ook deze vraag interessant: klopt het wat op het doek staat? Dat valt niet met zekerheid te zeggen. Wel zijn er andere bronnen, zoals de Carmen Widonis of Carmen de Hastingae Proelio, die het verloop van de slag bevestigen.

Vandaag de dag is het tapijt van Bayeux nog steeds een inspiratiebron. Recentelijk verscheen deze spotprent van Peter Brookes in The Times:

Verder heeft het tapijt gediend als voorbeeld voor een borduursel van 85 meter waarop de invasie in Normandië staat.

Trouwens, wie zelf een scene wil maken, kan met deze link zich uitleven. Ik kwam tot deze scene (met een verwijzing naar film Saturday Night Fever):

Meer lezen?

Tapijt van Bayeux

English heritage

Historiek

ISgeschiedenis

Geschiedenisbeleven

Museum van Bayeux

Wiki

 

Slag bij Hastings: Wiki

 

Normandië: Regio Normandië

 

Aflevering 7: Colosseum, het ochtendprogramma

Het ochtendprogramma in het wereldberoemde amfitheater draaide om dieren en de dood. Vooral de combinatie van die twee kon rekenen op enthousiasme bij het Romeinse publiek.

Afbeelding van het Amfitheater in Pula

Het amfitheater in Pula (Kroatië)

Damnatio ad Bestias (voor de leeuwen werpen) en Venationes (jachtpartijen) groeiden uit tot een volksvermaak die zich bij uitstek leenden voor mega-producties in de traditie van Jopius Endius Maximus.

De amfitheaters vulden zich vanaf de tweede eeuw voor Christus meer en meer met dieren. Daarmee ontstond er een nieuwe tak van sport naast de gladiatorenspelen. Bestiarii en Venatores stonden oog in oog met de wildste en meest exotische dieren die vanuit het groeiende rijk konden worden aangevoerd. Hongerige beren, olifanten, leeuwen en luipaarden werden losgelaten op angstige veroordeelden of getrainde jagers.

Trajanus vierde zijn overwinning op de Daciërs met spelen die 120 dagen duurden en het leven kostten aan 11.000 dieren. Keizer Probus organiseerden massale jachtpartijen voor het volk. Maar er stonden ook executies op het programma. Deze executies werden niet zelden voltrokken door wilde dieren.

Met de groeiende ruimte voor dieren in het programma van de amfitheaters, ontstond een industrie van grote omvang. Trainers, jagers, vervoerders en verzorgers waren nodig in alle uithoeken van het Romeinse Rijk.

Dit alles, en nog veel meer, komt aan bod in aflevering 7 van de Lekker Uitgelegd podcast. Beluisteren en abonneren kan via je eigen podcast app, via spotify en apple podcasts. Beleef je plezier aan de podcast, laat dan een recensie achter. Voor jou een kleine moeite, voor ons als onafhankelijke podcastmakers erg belangrijk.

Aflevering 6: Goochelen, James Randi en Char(latans)

Dennis had er een, ik had er een, mijn zoon heeft er een, zelfs Hans Klok had er een: een goocheldoos. Met daarin minstens een toverstaf, een touw en een set speelkaarten. En iedereen had wel een opa of oom die een muntstuk achter je oor vandaan haalde.

 

De meesten van ons stoppen na de basisschool met goochelen. Anderen niet. Hans Klok, Hans Kazan, Fred Kaps, zij werden Nederlandse topacts. En als zij bezig gaan, dan boeit dat. Hoe doen ze het toch? Van een konijn uit de hoge hoed tot het in tweeën zagen van een leuke dame: steeds weer kan de toeschouwer geboeid kijken naar de trucs die goochelaars en illusionisten laten zien.

En niet alleen vandaag de dag. Goochelen is iets van alle tijden. Waarschijnlijk is het ook waar dat de mens bedrogen wil worden. Mundus Vult Decipi, ergo decipiatur, aldus Pretonius. Magisch denken betekent ook dat de zintuigen ons bij de neus nemen. Een rad voor de ogen draaien. Een oor aannaaien. Met twee monden spreken zelfs?

Maar goochelen gaat vooral over illusie, vingervlugheid, spiegels, ontsnap- en verdwijntrucks. Uiteindelijk is het niet meer dan vermaak. Zie ook de oorsprong van het woord goochelen uit het Latijn ioculari (grappen maken). Onze woorden jokken, joke, jongleren, guychelen schuren tegen die betekenis aan. En als we het toch over taal hebben: de woorden hocus pocus pilates pas, die menig goochelaar uitspreekt, schijnen een historische oorsprong te hebben.

Maar sommige proberen zichzelf te verrijken of in de kijker te spelen. De goochelaar James Randy was daar een fervent tegenstander van. Hij bestreed de nepperij van Uri Geller, religiefantasten, charlatans als Char (voor wie een video wil zien over haar werkwijze, hier is een link) en uiteindelijk iedereen die anderen geld probeerde afhandig te maken door middel van zwendel, zoals met god spreken of het hiernamaals, of met de doden. Waarom had hij moeite met de neppers? Omdat ze anderen iets afhandig maakten of omdat ze iets zeggen te kunnen wat ze niet kunnen.

Waarom werkt het? Dat goochelaars en en illusionisten ons bij de neus kunnen nemen? Dat heeft te maken met het gemak waarmee zintuigen om de tuin geleid kunnen worden. Goedgelovigheid, dat kan het ook zijn. In het geval van de oplichterij van de Chars van deze wereld is het ook de wil / wens dat iets waar is wat een ander voorspiegelt. Nog een reden? Verrast willen worden door het plotselinge verschijnen of verdwijnen van een voorwerp of een levend wezen.

Ik kijk graag naar filmpjes waarin de blindheid voor verandering voorkomt. Zoals in dit voorbeeld waarin iemand een onbekende de weg vraagt, dan een een bord langs komt, of iemand achter een balie verdwijnt, waarna een ander het overneemt. De meeste mensen kijken niet goed; vermoed wordt dat het niet kijken een gevolg is van onze hersenen, die zo voorkomen dat we overbelast raken door een overdaad aan informatie.

 

Wanneer een goochelaar wat verder gaat, en grote acts op de bühne doet, spreken we van een illusionist. Hans Klok is zo iemand, en ook Siegfried en Roy die het met dieren deden. Die laatste twee leven sinds kort niet meer, maar niet omdat ze stierven op het podium. Dat kan wel gezegd worden van Chung Ling Soo. Hij stierf tijdens zijn act waarbij hij een kogel opving.

Een van mijn goochelhelden, Tommy Cooper, stierf ook op het podium. Het rare van zijn verhaal is wel dat mensen dachten dat zijn sterfscène deel van de act was.

Sommige illusionisten brachten het er ternauwernood levend vanaf. De reeds genoemde Randy James en zelfs de grote Houdini, de meester van de verdwijntruc, stierven bijna tijdens hun act.

De conclusie die we kunnen trekken? Goochelen is niet zonder risico’s.

Heb je de podcast nog niet beluisterd? Doen. Wij vertellen over goochelaars en en zwendelaars.

Zet je koptelefoon op, sluit je ogen, en luister naar ons verhaal.

Dat kan hier op de site maar je kunt ook naar Lekker Uitgelegd luisteren in je podcast app of op Spotify en iTunes (Apple podcasts).

Vind je de podcast leuk? Laat het weten en, belangrijker nog, vertel het verder!

Aflevering 5: De Henro, lopen op Shikoku

Sommige mensen vinden het leuk om een rondje door het park te lopen. Of even een wandelingetje in het bos of op het strand te doen. De kenmerken van die wandelingen zijn steeds weer: meestal wordt niet meer dan 5 of 10 km (of soms iets meer) gelopen, het lopen neemt meestal niet meer dan een paar uur in beslag, men is bovendien vaak niet ver van de eigen woning, ’s avonds staat een pan aardappelen op het vuur en slaapt de wandelaar gewoon weer in zijn eigen bed.

Een pelgrimstocht als de Henro is van een andere orde. Deze tocht voert langs 88 tempels op het eiland Shikoku in Japan. Ik heb die tocht begin 2016 gelopen. Weliswaar niet helemaal, ongeveer een kwart want voor meer – laat staan de hele route – kon ik helaas niet de tijd nemen. Voor de goede orde: de Henro is een tocht die om en nabij de 1200 kilometer lang is. Ik liep over wegen, bospaden, langs stranden, door bamboebossen. Het mooie van zo’n tocht is dat je bij jezelf te rade gaat en los komt van het aardse. Dat is ook een van de ideeën van de pelgrimage: een reis naar het midden van je hart of je ziel.

Het idee is dat je als pelgrim met weinig meer dan wat kleren onderweg gaat. Naast kleren, en wellicht een slaapmat en slaapzak, heeft de pelgrim, ook wel o-henro-san genoemd, een staf bij zich. Die staf helpt bij het wandelen. Dat is geen overbodige luxe: op sommige bergpaden is het buitengewoon glad. De staf is tevens de verbeelding, de metafoor voor de monnik Kukai. Hij was de stichter van het Shingon-Boeddhisme, zo’n 1200 jaar geleden. Als je wandelt, dan is de monnik steeds dichtbij. Hij begeleidt je.

De meeste pelgrims dragen verder een wit shirt en een punthoed. Ook een vrij standaard ritueel bij de eerste tempel: het aanschaffen van een stempelboek. In dat boek zet bij elke tempel de verantwoordelijke monnik een stempel in het boek en kalligrafeert tekens. Onderweg kun je slapen in rusthutten, bij B&B’s, hotels, of op het terrein van een tempel. Sommigen slapen zelfs gewoon buiten, in een bushokje. Veel mensen zien dat je pelgrim bent en geven je giften, zogenaamde osetai.

Op onderstaande foto staan de gids, de staf, het witte shirt en het stempelboek:

Wat mij beviel, ook als ik geen boeddhistische inslag zou hebben, is het gebrek aan drang en dwang van deze pelgrimstocht. Het komt uit je zelf. Of niet, en dan blijf je thuis zitten met de zorgen en verlangens van je leven. Overigens, je kunt de 1200 kilometer lopen, maar je kunt ook met bus, trein, auto, of fiets de route afleggen. De aankleding zoals het shirt en de staf zijn niet verplicht. Het gaat om de reis te maken met je geest. Ik moet zeggen dat ik dat wel gedaan heb. Ik ben sowieso al een liefhebber van Japan, vanwege het fatsoen en respect, vanwege de band met het verleden en tradities en het omarmen van de moderne tijd, van de keuken, van het landschap. De tocht over Shikoku was een verdieping van jewelste. Overigens, wie meer wil lezen of kijken, of inspiratie wil opdoen, de volgende websites zijn aan te raden:

 

Algemene informatie

De henro op wikipedia

Internationale henro-groep op Facebook

 

Enkele Nederlandse o-henro-san (die ik allemaal ooit ontmoet heb):

Videodagboek van Ingmar Beldman

Website van Elly Juhrend

Weblog van Yvonne Schoutsen

 

Heb je de podcast nog niet beluisterd? Doen. Rick vertelt van zijn reis naar Shikoku.

Zet je koptelefoon op, sluit je ogen, en luister naar zijn verhaal.

Dat kan hier op de site maar je kunt ook naar Lekker Uitgelegd luisteren in je podcast app of op Spotify en iTunes (Apple podcasts).

Vind je de podcast leuk? Laat het weten en, belangrijker nog, vertel het verder!

Aflevering 4: Christoffel, de reizende reus

 

Toen wij in februari 2019 voor een lekkere loempia op de fiets stapten van Rijnsaterwoude naar Bali, kregen we bij ons afscheid een medaillon in de hand gedrukt. Op het medaillon staat de heilige Christoffel afgebeeld. De schenker, Ine, vertelde erbij dat het een waardevol kleinood was dat had toebehoord aan haar vader die het altijd bij zich had gedragen. Nu moesten wij het bij ons dragen op onze lange fietsreis. Het medaillon had haar vader beschermd en nu zou het ons beschermen. Het ontroerde ons en we hebben het medaillon een plekje in de stuurtas van Nicole gegeven.

 

Inmiddels zijn we na 1 jaar en 2 maanden fietsen terug in Rijnsaterwoude. De reisfietsen rusten uit in de garage en wij spannen ons in voor leerlingen en patiënten want ik sta weer voor de klas en mijn vrouw Nicole werkt als fysio in het Boven IJ-ziekenhuis en sinds kort ook als zelfstandig ondernemer in de buitenlucht. Nicole heeft de plannen die ze op de fiets heeft gemaakt gerealiseerd en is gestart met haar eigen onderneming OncoExtra. Neem vooral een kijkje op haar prachtige website www.oncoextra.nl. Daar biedt ze buitentrainingen aan voor mensen die zijn hersteld van kanker en graag onder professionele begeleiding willen werken aan hun fysieke en mentale fitheid.

 

Naast het lesgeven heb ook ik de plannen die ik op de fiets heb gemaakt gerealiseerd. Sinds november ben ik samen met Rick gestart met de Lekker Uitgelegd podcast. We zijn inmiddels 4 afleveringen verder en dat brengt me terug bij het medaillon van de heilige Christoffel.

 

Twee weken geleden viel mijn oog namelijk op het kleine medaillon toen ik in de stuurtas op zoek was naar mijn paspoort. En toen ik het medaillon eens goed bekeek, werd ik nieuwsgierig naar het verhaal achter deze heilige Christoffel. Hoe heeft hij het weten te schoppen tot beschermheilige van de reiziger? Waarom dat kind op z’n schouder en zijn voeten in het water?

 

Het medaillon met de heilige Christoffel

 

Deze vragen hebben geleid tot aflevering 4 van de Lekker Uitgelegd podcast: Christoffel, de reizende reus.

 

Zo zie je maar dat, hoewel we weer helemaal thuis zijn, de reis nog lang niet afgelopen is. En dat is in deze tijden van beperkingen en lockdown een geruststellende en bevrijdende gedachte.

 

Heb je tijd en zin om mee te gaan op een wereldreis langs mythen en legendes? Een pelgrimage langs kathedralen, onthoofdingen en wonderbaarlijk afbuigende pijlen?

 

Zet dan je koptelefoon op, sluit je ogen, en luister dan naar de podcast.

Dat kan hier op de site maar je kunt ook naar Lekker Uitgelegd luisteren in je podcast app of op Spotify en iTunes (Apple podcasts).

Vind je de podcast leuk? Laat het weten en, belangrijker nog, vertel het verder!

Aflevering 3: Pseudocide

De DRK Suchdienst

Na de tweede wereldoorlog wachtten in Duitsland (en in andere landen) velen op de terugkeer van hun man, zoon, vader of grootvader. Velen waren in krijgsdienst gegaan, maar keerden vooralsnog niet terug. De chaos in Duitsland was groot, het land was verwoest, informatie over vermiste soldaten was er nauwelijks, de stroom vluchtelingen was immens. Al snel ontstond vlak na de oorlog een behoefte om de wachtende familie of vrienden en de terugkerende soldaten met elkaar in contact te brengen. In de eerste maanden hingen mensen op stations briefjes op, bij wijze van ‘advertentie’.

Om dat in goede banen te leiden, begon Het Duitse Rode Kruis (DRK) een zoekdienst. Over de geschiedenis van de DRK-Suchdienst is (in Duits) meer te lezen op de site van de (nog steeds bestaande) Suchdienst [1].

Ook de Duitse opa van Rick (zie foto hiernaast) kwam niet levend uit de oorlog tevoorschijn. Hij, Georg, was in de oorlogsjaren een militair in een reserve-fietseskader. Na de oorlog ging het leven van zijn vrouw en vier kinderen verder, maar van Georg geen spoor. De Suchdienst kon geen hulp bieden.

Geruchten

Rick werd goed 20 jaar later geboren, en vanaf een zeker moment in de jaren zeventig hoorde hij geruchten dat opa niet dood zou zijn, maar een tweede leven was begonnen. Een van de familievrienden, Roger, zou de zoon van Georg zijn. Een halfbroer van Ricks vader dus.

Dat mannen na de oorlog een nieuw leven begonnen, was niet heel vreemd. Sommige ex-soldaten schaamden zich voor hun deelname aan de nazi-oorlogsmachine, anderen waren ontevreden met hun bestaande leven van voor de oorlog, of hadden schulden. Dat was toen voor mensen een reden om hun eigen dood in scene te zetten, maar ook nu komt het voor dat mensen ‘uit het leven stappen’ en elders verder leven. Het merendeel van die nepdoden zijn overigens mannen: vrouwen zijn verreweg in de minderheid.

De eigen dood in scene zetten: doing a reggie perrin

Om een succesvolle nepdood, ook wel pseudocide genoemd, te kunnen realiseren, moet je eerst verdwijnen. Sommige mannen deden dat door hun kleren op het strand achter te laten, zodat mensen zouden denken: hij is het water ingelopen en verdronken. Ook een bekende manier: het vervoermiddel vernield en leeg achterlaten (zoals een auto of een gecrasht vliegtuig waaruit de nepdode-in-spe is gesprongen). Bekende nepdoders zijn John Darwin (die met zijn kano de zee opging en dood leek te zijn), Lord Lucan en de Lord Timothy Dexter [2] [3]. Ook bekende artiesten zouden hun eigen dood in scene hebben gezet [4]. Was Paul McCartney een daarvan? En Michael Jackson? Of Elvis Presley? Overigens bestaat in het Engels de uitdrukking doing a reggie perrin: verdwijnen onder de illusie dat je dood bent.

Wil je de boel flessen, dan zijn voorbereiding en vervolgstappen zeer belangrijk: je moet je identiteit veranderen, geld hebben, alle contact met je oude leven verbreken, niet over je vorige leven praten. Mensen, mannen, hebben meerdere redenen om hun eigen dood in scene te zetten: het innen van een levensverzekering, om schulden niet af te betalen, om celstraf te ontlopen, om een nieuwe relatie te beginnen, om te zien of ze nog geliefd zijn (zie bijvoorbeeld de aflevering The One with the Memorial Service van de serie Friends). [5]

De professionele aanpak

In het boek Playing Dead van Elizabeth Greenwood [6] bespreekt de auteur de verschillende aspecten waar je op moet letten als je pseudocide wilt plegen en ook enkele gevallen van fake deaths. We horen weinig van geslaagde pseudocides (misschien wel logisch, want een nepdode maakt zich niet bekend). Slagen kan wel, maar je moet het goed plannen. Wat helpt: het is mogelijk om in de Filipijnen tegen betaling een nep overlijdenscertificaat aan te schaffen. [7] [8]

En opa?

Nog steeds nieuwsgierig naar het lot van zijn opa heeft Rick begin 21e eeuw een zoekopdracht geplaatst bij de Suchdienst. Het antwoord van de Dienst was helder: Opa is ‘verschollen’, vermist. Dat kan dood zijn, maar hoeft niet. Feit is wel dat als opa nog had geleefd, dat hij nu 106 jaar oud zou zijn. En dat betekent voor velen van ons het einde.

 

Literatuur

[1] https://www.drk-suchdienst.de/informationen-und-hintergruende/geschichte-des-drk-suchdienstes/
[2] https://listverse.com/2019/06/24/10-people-who-faked-their-own-death/
[3] https://www.atlasobscura.com/articles/pseudocides-five-faked-deaths-that-will-long-be-remembered
[4] https://www.grunge.com/26814/10-celebrities-might-faked-deaths/
[5] https://www.acfe.com/fraud-examiner.aspx?id=4294994951
[6] Playing dead; A Journey Through the World of Death Fraud / Elizabeth Greenwood. – New York: Simon & Schuster, 2016. – 272 p.

[7] https://www.psychologytoday.com/us/blog/shadow-boxing/201704/pseudocide-the-art-faking-your-death
[9] https://www.vice.com/en_us/article/7bmv7a/a-handy-guide-to-faking-your-own-death

Meer lezen?

https://www.researchgate.net/publicatio/286383772_Pseudocide_A_Case_Report
https://www.abc.net.au/news/2019-10-28/how-do-you-fake-your-own-death/11635836
https://www.abc.net.au/news/2018-06-01/arkady-babchenko-reveals-using-pig-blood-to-fake-his-death/9822872
https://en.wikipedia.org/wiki/Faked_death
https://www.gizmodo.com.au/2018/10/the-psychology-of-faking-your-own-death/

Aflevering 2: Geeltjes

Een jongen op een rondvaartboot. De vestingwerken van zijn geboortestad Zwolle en de romantiek van haar middeleeuwse geschiedenis. Een verhaal over bakstenen, stadsmuren, steenfabrieken en klei.

Van die klei maakt men het IJsselsteentje, oftewel het ‘geeltje’, dat al snel de wereld verovert door te dienen als ballast van 17e eeuwse zeilschepen en, op de plek van aankomst, als bouwmateriaal van de handelskolonist.

Late middeleeuwen

Toen in de late middeleeuwen de steden in Nederland flink groeiden, door met name de handel en nijverheid, werd ook de veiligheid van de inwoners van steeds groter belang. Dat gold ook voor de stad zelf, die in die tijd gebouwd was van hout en die niet zelden geheel afbrandde als ergens een vuurtje niet op tijd werd geblust. Maar dat gold zeker dus ook voor de inwoners van de stad, die regelmatig hun leven niet zeker waren als huursoldaten of rovers de stad belegerden.

In de loop van de 14e en 15e eeuw begon men daarom met het bouwen van huizen van steen. De brandgevaarlijkheid nam daarmee enorm af. De stenen die voor de huizenbouw gebruikt werden, moesten wel zelf gemaakt worden. Het ontbeert Nederland aan bergen, rotsen en bijbehorend natuursteen. Wij zijn hier uit de klei getrokken! Door die klei in mallen te proppen, te laten drogen en vervolgens te bakken in steenovens, konden bakstenen worden gemaakt die men als lego-steentjes op elkaar kon stapelen. Omdat in elke rivier in Nederland klei te vinden is, is dan ook aan elke rivier wel een steenfabriek te vinden. Voor wie meer willen lezen over de geschiedenis van de baksteen, is Biografie van de baksteen een aanrader. Hoewel dit boek van Ronald Stenvert vooral over de baksteen van de moderne tijd gaat (1850 tot heden) geeft het boek wel degelijk een inzicht in de geschiedenis van ervan. Op deze site (1) kun je de PDF van het boek downloaden.

Zwolle

Met bakstenen werden niet alleen huizen en kastelen gebouwd. De veiligheid van de inwoners werd vergroot toen in de late middeleeuwen veel steden zich gingen wapenen tegen rovers en soldaten. Menige stad in Nederland wierp wallen op, en op die wallen werden stadsmuren gebouwd. Ook in Zwolle, dat sinds 1230 stadsrechten had, werden zulke muren van baksteen opgetrokken. Op de kaart van Zwolle (2) is de oorspronkelijke muur te zien met torens en poorten. Ook in de podcast genoemde herbouwde muur uit de 20e eeuw is op die kaart te zien, tussen de nummers 35 en 36 (respectievelijk Pelsertoren en Diezerpoort).  Over de geschiedenis van Zwolle, die wat betreft de bouw van de vestingwerken te vergelijken is met andere steden, is meer te lezen in Geschiedenis van Zwolle van Jan ten Hove (3).

Adriaen Anthonisz.

Een van de vestingbouwers, die ook in Zwolle aan de slag ging, was Adriaen Anthonisz. Hij werkte  op wiskundige grondslag zijn ideeën van fortificatie uit en steden als Amsterdam, Alkmaar, Muiden/Naarden, Utrecht en Zwolle werden aan de hand van zijn berekeningen fortificaties doorgevoerd. Hij was verder burgemeester van Alkmaar en had de eretitel ‘Stercktebouwmeester der Vereenighde Nederlanden’ en was benoemd tot ‘Mathemathicus van Oranje’. (4)

De bakstenen die men in Zwolle en andere Hanzesteden gebruikte, werden gebakken van rivierklei en hadden, anders dan het geeltje, een rode kleur. In het westen van ons land werden ook stenen gebakken. Deze stenen hadden echter wel de bekende gele kleur. Dat had te maken met het hogere kalkgehalte in de westerse klei. Ook de grootte van de stenen was anders. De westerse geeltjes waren kleiner dan de stenen in het oosten en noorden van het land. Lees meer over de geschiedenis van de zogeheten steenplaatsen en geeltjes op goudeneeuwrivier.nl. (5)

 

Bibliografie
1. https://www.cultureelerfgoed.nl/publicaties/publicaties/2012/01/01/de-biografie-van-de-baksteen
2. https://nl.wikipedia.org/wiki/Stadsmuur_(Zwolle)
3. Geschiedenis van Zwolle /  Jan ten Hove. – Zwolle/Kampen: Historisch Centrum Overijssel/IJsselacademie/Waanders Uitgevers, 2005 – 688 pp.
4. https://nl.wikipedia.org/wiki/Adriaen_Anthonisz
5. https://www.goudeneeuwrivier.nl/erfgoed-cultuurhistorie/1572-1672-steenplaatsen-in-de-gouden-eeuw

Aflevering 1: Nahuatl, een mysterieuze ontmoeting…

We zijn begonnen!

Aflevering 1 van de Lekker Uitgelegd podcast is vandaag, 3 november 2020, te beluisteren via iTunes, Spotify en de diverse podcast apps.

Het begin

Lekker Uitgelegd werd precies een jaar geleden geboren op een stuifzandweggetje in Vietnam. Ik was al voorzichtig begonnen met het maken van een podcast over onze fietsreis naar Bali, maar het bleek in de praktijk te lastig om naast het fietsen ook nog tijd vrij te maken voor de productie van een podcast dus het doorontwikkelen van podcast ideeën ging verder in mijn hoofd.

En dat heeft geresulteerd in Lekker Uitgelegd.

In Rick Ruhland vond ik de gedroomde co-host en samen zijn we enthousiast aan de slag gegaan. Dit gebeurde lange tijd op grote afstand aangezien ik tot 1 oktober van dit jaar druk was met de fietstocht die ons naar Lovina op Bali moest brengen, de plek waar we ooit de lekkerste loempia ter wereld hebben gegeten (Lees meer over dit fietsavontuur op Pedalen en Verhalen).

Website en trailer

Op 9 februari ging deze website in de lucht (We zijn online). Een paar weken later hadden we een trailer gemaakt waarmee de podcast tastbaar werd (De trailer).

Inmiddels hebben we ruim 10 afleveringen van Lekker Uitgelegd opgenomen waarvan ‘Nahuatl, een mysterieuze ontmoeting…’ de eerste is die verschijnt. Vanaf vandaag zal er iedere twee weken een nieuwe aflevering van de Lekker Uitgelegd podcast verschijnen. Abonneer je op de podcast als je geen aflevering wilt missen! Luister je via iTunes? Laat dan, als je het leuk vindt, een recensie achter. Dan kunnen andere mensen onze podcast sneller vinden.

Aflevering 1

In de eerste aflevering nemen we je mee naar een mysterieuze ontmoeting in het regenwoud van Guatemala. Samen met 20 toeristen kom je oog in oog te staan met een van de gevaarlijkste roofdieren ter wereld.
Of is het meer dan dat……?

Zet je koptelefoon op en luister naar aflevering 1 van de Lekker Uitgelegd podcast: Nahuatl, een mysterieuze ontmoeting…

Wil je reageren op de eerste aflevering? Doe dat dan onderaan deze pagina.

Podcasten op afstand

(Dit artikel verscheen eerder in de Facebook groep PodpodOnline)

 

Als je reist, zoals ik op dit moment, en tegelijkertijd een podcast wilt opnemen met je co-host die zich op 10.000 kilometer bij je vandaan bevindt, dan sta je voor een uitdaging. Helemaal als je de lat voor audio-kwaliteit hoog legt.

In dit artikel leg ik, Dennis Aaij (co-host en maker van de Lekker Uitgelegd podcast), uit hoe de trailer en enkele (pilot-)afleveringen van onze podcast zijn opgenomen zonder veel concessies te doen aan de audiokwaliteit maar mét een fysieke afstand tussen mij en mijn co-host Rick Ruhland van ongeveer 10.000 kilometer.

Skype

Als het gaat om goede kwaliteit audio, dan voldoet Skype niet. Skype, en de vele VoIP-soortgenoten zijn wellicht een optie als je iemand de uitzending in haalt voor een quote of een korte reactie. Echter, de audiokwaliteit laat vaak te wensen over en dan is het al snel vervelend om naar te luisteren, met gevolg dat luisteraars afhaken. Skypen was daarom voor ons een no-go.

Aan de slag

Toch was het ons doel om vóór mijn thuiskomst de hele productie rondom de podcast in de steigers te zetten zodat we na mijn reis direct goed uit de startblokken kunnen schieten. Je moet daarbij denken aan het maken van de website, het design en de logo’s. Het opzetten van de sociale mediakanalen, het regelen van financiering, e-mailaccounts aanmaken. Dingen die we allemaal op grote afstand van elkaar moesten organiseren.

Toen we meer en meer zaken van ons lijstje konden afstrepen en Lekker Uitgelegd langzaam maar zeker de vorm kreeg die we voor ogen hadden, kwam er één ding steeds dichterbij; het maken van de trailer en een aantal pilot-afleveringen. Ook dat moest op lange afstand gebeuren.

De Trailer

Met het maken van de trailer begon het zoeken naar een manier die het mogelijk maakte om het te laten lijken alsof Rick en ik ons in dezelfde ‘professionele’ studio bevonden. In werkelijkheid bevond ik me op dat moment in een holklinkende hotelkamer in Maleisië en Rick in zijn werkkamer in Amsterdam. Ik had in de hotelkamer de beschikking over: een laptop (met Garageband geïnstalleerd), een Olympus LS-11 PCM-recorder, in-Ear headphones en wifi. Aan de andere kant, in Amsterdam, had Rick dezelfde middelen voorhanden. In zijn geval was de recorder een Tascam dr-05x.

Double Ender

De techniek die we hebben toegepast voor de trailer, en daarna ook voor de pilot-afleveringen, staat bekend als de ‘Double Ender’-techniek. Het principe ervan is dat de conversatie of het interview door beide deelnemers met een eigen microfoon en recorder, aan beide kanten van de lijn wordt opgenomen. Vervolgens worden de twee stemmen samengevoegd en kan het geheel geëdit worden.

Audio en video

Om het gesprek tot stand te laten komen, hebben wij gekozen voor Zoom.us. Nu biedt Zoom.us de mogelijkheid om zowel audio als video van de conversatie vast te leggen, maar net als bij Skype heeft de audio een te lage sample rate waardoor deze ongeschikt is voor een podcast. De videobeelden kunnen daarentegen wél van pas komen als je de podcast ook via YouTube wilt publiceren (dit raad ik je ten zeerste aan aangezien dit de ‘vindbaarheid’ van je podcast via search engines aanzienlijk vergroot, maar dat is een ander verhaal).

Double Ender in de praktijk

Eigenlijk verliepen de sessies erg eenvoudig. Na het opstarten van de videoconferentie via Zoom.us, was het een kwestie van samen eenmalig de instellingen van de Olympus en de Tascam doornemen. Vervolgens beide recorders via usb verbinden met de laptop en ze als audio interface laten werken. Dit is wel een puntje van aandacht. Controleer, via de systeemvoorkeuren van je laptop, of de recorder (indien je een usb microfoon gebruikt; de microfoon) is geselecteerd als invoerapparaat. Doe je dit niet, dan neem je op met de interne microfoon van je laptop, en niet met de kwalitatief hoogwaardige recorder of usb microfoon.
Nadat je het systeem van je computer hebt laten weten dat je graag via de recorder of usb microfoon wilt opnemen, dan is het zaak om dit ook te laten weten aan het programma waarmee je gaat opnemen. In ons geval is dat Garageband. Als ook het opnameprogramma het juiste invoerapparaat herkent, kun je beginnen met opnemen.
Oh ja! Gebruik bij de Double Ender bij voorkeur in-Ear headphones (oortjes), dan loop je niet het risico dat het geluid van je koptelefoon ‘lekt’ naar de opnames.

Horen is ook kijken

Nu zijn er vast een aantal van jullie die denken: “Waarom niet direct in de Tascam en Olympus recorder opnemen? Dan heb je toch ook al een Double Ender met een goede kwaliteit audio?” Het antwoord op die vraag is ja, in principe kan dat voldoende zijn, maar het voordeel van het opnemen via Audacity, Reaper, Garageband etc., is dat je kunt zien hoe de opnames verlopen. Je ziet de audiogolven voor je en kunt dus ingrijpen als dat nodig is. Daarbij weet je zeker dat de opname ‘loopt’ bij het zien van de golven, en geloof me, het is me meer dan eens gebeurd dat ik dacht dat ik bij de Olympus op record had gedrukt en er na 10 minuten ‘opnemen’ achter kwam dat de recorder nog in de stand-by modus stond te knipperen. Stel je voor dat je daarachter komt nadat het interview met je gast juist naar alle tevredenheid is afgerond!

Niet altijd eenvoudig

De vragen waar je antwoorden op moet vinden zijn: heeft mijn gesprekspartner een microfoon om het gesprek mee op te nemen? Weet hij of zij hoe ze die moet gebruiken? Is er aan de andere kant voldoende technische kennis om de double ender tot stand te brengen?

Meer werk maar meer audio voor je geld

Tot zover het principe van de double ender methode. Onthoud dat dit een techniek is die als doel heeft om met een beetje extra werk van jouw kant en die van je gast of gesprekspartner, een hogere kwaliteit audio te realiseren. Het kost je aanvankelijk wat tijd en een beetje geduld maar het eindresultaat klinkt professioneel. En dat komt je podcast ten goede.

De trailer

De trailer is gemaakt!

De kans is groot dat je ‘m al hebt beluisterd, zo niet, dan kan dat op deze site en inmiddels ook op iTunes, Spotify en in de podcast app van je keuze.

Best lastig

Een trailer van tweeëneenhalve minuut maken, lijkt geen ingewikkelde opgave maar dat is het wel als de beide hosts van de podcast hemelsbreed ruim 10.000 kilometer van elkaar verwijderd zijn.

Tijdens het maken van de trailer voor de Lekker Uitgelegd podcast, bevonden Rick en Dennis zich respectievelijk in Amsterdam en Maleisië. Dennis zat midden in een wereldreis per fiets (een fietsreis van Rijnsaterwoude naar Bali) en moest het doen met een laptop en een pocket audio recorder. Nu was dat niet het grootste probleem want met wat slimme verbindingen kon er aan beide kanten een kwalitatief acceptabel audiospoor worden opgenomen. Dan is het een kwestie van sporen uitruilen en editen maar! (Voor podcastmakers onder jullie die voor eenzelfde uitdaging staan, we raden je aan eens te kijken of je een ‘double ender’ kunt realiseren; zo heet deze door Dennis en Rick gebruikte techniek.)

De grootste uitdaging was toch steeds de internetverbinding in Maleisië en de akoestiek van de hotelkamers waarin Dennis verbleef. Deze akoestische ruimtes veranderden iedere dag omdat hij ondertussen bleef doorfietsen en dus telkens in een ander hotel verbleef.

Smaakt naar meer

Uiteindelijk is de trailer geworden wat we voor ogen hadden. En ondanks de lastige omstandigheden tijdens het maken ervan, zien we vooral mogelijkheden voor meer. De officiële eerste aflevering, die op 3 november gaat verschijnen, zal de aflevering zijn die we opnemen, én maken, vanuit de KlankMedia studio in Nederland. Daar gaan we vanaf oktober mee aan de slag, als Dennis terug is van zijn wereldreis.

Dit betekent dat er nog ruim een half jaar is om het podcasten op grote afstand door te ontwikkelen. Wie weet resulteert dat in een fraaie ‘pilot aflevering’ van Lekker Uitgelegd.

Verrassing

Hou daarvoor de website en de socials in de gaten. Of abonneer je vast op de Lekker Uitgelegd podcast. Dan ben je in ieder geval als eerste op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen en een paar verrassingen!